Tài khoản:
Mã OTP:
Ghi nhớ tài khoản
Đăng nhập
(Nếu bạn chưa có OTP,
click vào ĐÂY để lấy mã)

Tàu hỏa liên tục trật bánh - báo động đỏ về sự yếu kém của hạ tầng đường sắt

06/03/2019

Chỉ trong chưa đầy 2 tháng đầu năm 2019, ngành đường sắt đã liên tiếp xảy ra 4 vụ tàu hỏa trật bánh gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động chạy tàu.

Nhiều chuyên gia cho rằng đây là hệ quả tất yếu đến từ sự lạc hậu của kết cấu hạ tầng đường sắt cũng như sự yếu kém trong công tác quản lý.

Thực trạng này đang diễn ra như thế nào và đã gây ảnh hưởng ra sao đến hoạt động đường sắt nước ta? 

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia giao thông thì đường sắt vẫn được xem là bộ phận quan trọng trong hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội, là loại hình vận tải chủ yếu đảm nhận vận tải hành khách đường dài, liên tỉnh cũng như vận chuyển hàng hóa khối lượng lớn tuyến dài và trung bình. Tuy nhiên, tình trạng hạ tầng lạc hậu, cũ kỹ lẫn những bất cập trong cơ cấu quản lý hiện nay đã khiến thị phần vận tải hành khách lẫn hàng hóa bằng đường sắt liên tục sụt giảm trong nhiều năm qua.

Đây cũng chính là thực tế mà Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể phải thừa nhận.

"Tôi cũng nhìn nhận là ngành GTVT tham mưu kém nên trong thời gian vừa qua chúng ta chưa có những giải pháp để hình thành tuyến đường sắt Bắc Nam đảm bảo đúng yêu cầu kỹ thuật. Đường sắt Bắc Nam hiện nay của chúng ta rất lạc hậu, giai đoạn của chúng ta hiện nay là sử dụng diesel là giai đoạn 2 có nghĩa là vô cùng lạc hậc. Chúng tôi xin nhận trách nhiệm của ngành trong công tác tham mưu".

Nhiều toa tàu của đường sắt nước ta đã cũ kỹ, lạc hậu

Không quá khi ví von hạ tầng đường sắt hiện nay không khác gì một chiếc áo rách, vá chằng vá đụp bởi hệ thống đường ray, tà vẹt có tuổi đời sấp sỉ trăm năm gỉ sét, cong vẹo chưa được thay mới. Đây cũng chính là nguyên nhân gây ra hàng loạt vụ tàu hỏa bị trật bánh trong những tháng đầu năm 2019, khiến hoạt động chạy tàu bị đình trệ, hành khách bức xúc.

"Không thấy thông báo gì hết, cũng may là ra sớm chứ nếu ra trễ thì cũng không biết phải làm sao".

"Tôi chọn đi tàu chứ không đi xe được vì say xe dữ lắm, vì vậy khi thấy chậm thế này thì bức xúc lắm".

"Chờ đợi từ 1h trưa đến giờ mà chưa có tàu thế này thì chị em mệt mỏi lắm, nằm ngả nằm nghiêng khổ lắm, chưa bao giờ thấy có cảnh như thế này, hôm nay mới thấy đấy".

"Đường sắt Việt Nam hiện nay quá già nua, cơ sở vật chất hạ tầng là không đáp ứng nổi, mặt khác cơ sở hạ tầng phục vụ cho hàng hóa hành khách như kho bãi, phòng ga không đáp ứng được nhu cầu".

"Đầu tư đường sắt không những lớn mà còn phải làm tổng thể cho nên đó là lý do mà chúng ta ít quan tâm đến đường sắt vì không mang lại lợi ích cho những nhóm lợi ích".

"Sự đầu tư cho ngành đường sắt là quá thấp, gần như bị lãng quên. Ngay cả duy tu bảo dưỡng mới chỉ đáp ứng được 30% thì làm sao mà đảm bảo an toàn được".

Ông Vũ Anh Minh - Chủ tịch hội đồng thành viên Tổng công ty đường sắt Việt Nam thừa nhận hệ thống đường ray đường sắt Bắc - Nam vẫn đang sử dụng nguyên trạng từ khi được Pháp xây dựng cách đây cả trăm năm, trong đó mới chỉ có một số đoạn tuyến được nâng cấp, sửa chữa thay thế tà vẹt... Nhưng vẫn còn hàng trăm cây số đường sắt trong tình trạng chưa một lần sửa chữa, hàng trăm cầu yếu, không chỉ kéo giảm tốc độ chạy tàu, mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn.

Cũng theo ông Minh, những năm qua, nguồn lực đầu tư đường rất sắt thấp, chỉ chiếm trên 1% nhu cầu, chi phí đầu tư mới gần như là không có. Chi phí duy tu bảo dưỡng thay thế theo định mức an toàn chạy tàu cần 6.000 tỉ đồng nhưng chỉ cấp được có 30%. Các hạng mục cần sửa chữa khác liên tục bị dồn lại, ngày càng xuống cấp trầm trọng, gây mất an toàn.

Ông Vũ Anh Minh cho biết thêm:

"Chúng ta không thể đặt 1 đôi tàu đẹp lên một hệ thống hạ tầng cũ kỹ với đường đơn khổ 1m và đặc biệt là hàng ngàn đường con với bán kính cong dưới 300m. Nguy hiểm hơn nữa là kết cấu nền đường, ray, tà vẹt rất là cũ kỹ. Nếu để duy tu được 1 vòng đối với 3165km đường sắt thì chúng ta phải mất khoảng 70 năm, như vậy rõ ràng là rất cũ kỹ và lạc hậu. Công nghệ xây dựng đường sắt của chúng ta đã cách đây hơn 100 năm thì với tốc độ phát triển hiện nay thì đó chính là sự lạc hậu".

Nhiều toa tàu của đường sắt nước ta đã cũ kỹ, lạc hậu

Là người theo dõi khá sát lịch sử hình thành và phát triển đường sắt Việt Nam, nhà sử học Dương Trung Quốc - đại biểu quốc hội tỉnh Đồng Nai tỏ ra ái ngại trước con đường phát triển có phần tiêu cực của hệ thống đường sắt nước ta.

"Tôi là người viết lịch sử đường sắt Việt Nam, gần như nó bị bỏ rơi thì đúng hơn. Đường sắt là một giá trị mà chúng ta được thừa kế từ năm 1936, Việt Nam đã trở thành 1 trong những quốc gia có hệ thống đường sắt hoàn thiện nhất Châu Á, để đến ngày hôm nay đường sắt trong tình trạng này tôi cho rằng trong nhận thức chúng ta chưa đầy đủ. Cách đây 8 năm, quốc hội đã khẳng định việc cần thiết phải có một hệ thống đường sắt hoàn thiện, tốc độ cao để đáp ứng như một phương tiện xương sống trong hệ thống giao thông nước ta, vậy mà 8 năm qua vẫn dậm chân tại chỗ".

Tiến sĩ Lưu Bình Nhưỡng - Ủy viên thường trực Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc Hội cho rằng mặc dù được thừa hưởng nhiều tiềm lực và sự ưu tiên của Nhà nước song đến nay đường sắt là ngành có năng lực yếu nhất, không xứng đáng trong chuỗi phát triển của Việt Nam; chưa nói gì đến việc so sánh với nước ngoài.

"Có thể nói rằng khi so sánh với hệ thống đường sắt của thế giới thì hệ thống đường sắt của nước ta thuộc loại lạc hậu bậc nhất trong khi nền kinh tế xã hội của chúng ta đã phát triển mấy chục năm nay".

Phó giáo sư, Tiến sĩ Lê Quân - giảng viên Khoa vận tải kinh tế, Trường Đại học GTVT Hà Nội cho rằng bên cạnh sự yếu kém lạc hậu của cơ sở hạ tầng thì chính sự thiếu ổn định trong cơ chế quản lý cũng ít nhiều khiến ngành đường sắt đánh mất vị thế của mình:

"Trong mấy năm gần đây thì mô hình quản lý đường sắt thay đổi liên tục, tuy nhiên vòng đời của 1 mô hình tổ chức là không dài (độ 3 năm) nên nó tồn tại nhiều vấn đề làm lãng phí nguồn lực của ngành và làm giảm năng lực cạnh tranh chung của ngành đường sắt Việt Nam"

Tàu hỏa liên tục trật bánh - báo động đỏ về sự yếu kém của hạ tầng đường sắt 

Trong những năm gần đây, hoạt động của ngành đường sắt nước ta liên tục bị gián đoạn bởi những sự cố hay các tai nạn. Đây được xem là báo động đỏ về thực trạng yếu kém, lạc hậu của hạ tầng cũng như các bất cập trong cơ chế quản lý của ngành đường sắt. 

Báo động đỏ về sự yếu kém của hạ tầng đường sắt 

Nếu như nói đường hàng không là cửa ngõ quốc tế, đường bộ là mạch máu quốc gia thì đường sắt được xem là xương sống trong cả hệ thống giao thông vận tải của nước ta. Dù vẫn được xem là bộ phận quan trọng trong hệ thống các loại hình giao thông vận tải, nhưng ngành đường sắt đã và đang có biểu hiện chững lại nếu không muốn nói là thụt lùi quá nhanh so với các loại hình khác.

Con số hơn 100 cầu yếu, hàng nghìn đường ngang dân sinh bất hợp lý, hàng chục nhà ga ko đủ năng lực phục vụ, hệ thống đường ray tà vẹt có tuổi đời xấp xỉ 100 năm… đã và đang đẩy hạ tầng đường sắt lâm vào cảnh đụng đâu cũng khó, cũng cũ, cũng chậm. Những điệp khúc khó khăn, yếu kém đã dày vò ngành đường sắt hết năm này đến năm khác. Đây không chỉ là trăn trở riêng của ngành đường sắt mà của cả ngành giao thông vận tải khi mà áp lực cạnh tranh từ đường bộ, đường hàng không, đường thủy đang siết những nút thắt của đường sắt thêm chặt lại.

Mặc dù đã có những nỗ lực nhỏ lẻ trong đầu tư sửa chữa phát triển hạ tầng nhưng như thế vẫn là chưa đủ, vì với đặc thù riêng của hệ thống đường sắt Bắc Nam không thể xã hội hóa mà phải đầu tư bằng vốn ngân sách thì bài toán vốn chắc chắn sẽ còn làm đau đầu không ít người có trách nhiệm. Tin vui là Chính phủ đã thông qua chủ trương đầu tư nhiều dự án nâng cấp và sửa chữa đường sắt với tổng số vốn 7000 tỷ đồng trong giai đoạn tới. Nhưng điều cần quan tâm lúc này chính là những cá nhân, tập thể được giao quản lý ngành đường sắt sẽ thể hiện năng lực và trách nhiệm ra sao trong việc sử dụng nguồn vốn nêu trên một cách hiệu quả, để từ đó đưa đường sắt trở lại với vị thế vốn có.

Khó có thể mong chờ vào một sự phát triển nhanh hơn, xa hơn của ngành đường sắt với một hệ thống hạ tầng cũ kỹ, lạc hậu vào bậc nhất thế giới như hiện nay. Chủ trương đã đó, nguồn vốn cũng đã được thông qua, điều cần thiết chính là một cơ chế quản lý thực sự minh bạch và đủ sức cạnh tranh. Chỉ có vậy thì đường sắt mới có thể trở mình và thực sự tăng tốc trong thời gian sắp tới.

Theo VOV giao thông.

ĐỌC TIẾP CÁC BÀI VIẾT LIÊN QUAN