Tài khoản:
Mã OTP:
Ghi nhớ tài khoản
Đăng nhập
(Nếu bạn chưa có OTP,
click vào ĐÂY để lấy mã)

Vướng mắc trong xử lý vi phạm qua camera giám sát trên đường

07/03/2019

Việc lắp hệ thống camera giám sát trên đường giao thông đánh trực tiếp vào ý thức tự giác của người điều khiển phương tiện, tính răn đe cao...

Việc trang bị hệ thống camera giám sát giao thông giúp giảm tải áp lực cho lực lượng CSGT, nâng cao ý thức chấp hành quy định trật tự ATGT của mỗi lái xe

Theo Nghị quyết 12 về tăng cường bảo đảm trật tự an toàn giao thông và chống ùn tắc giao thông giai đoạn 2019 – 2021, Chính phủ giao Bộ Công an lập đề án đầu tư lắp đặt camera để giám sát, chỉ huy điều hành giao thông và xử lý vi phạm giao thông trên địa bàn cả nước. Dự kiến sẽ ưu tiên lắp đặt trên các tuyến đường cao tốc và tuyến quốc lộ 1 với tổng mức đầu tư ban đầu dự kiến khoảng 600 tỷ đồng.

Việc trang bị hệ thống camera giám sát giao thông trên đường giúp giảm tải áp lực cho lực lượng CSGT, đảm bảo việc xử lý vi phạm được minh bạch, khách quan, nâng cao ý thức chấp hành quy định về trật tự an toàn giao thông của lái xe. Tuy nhiên, khắc phục các bất cập này như thế nào để nâng cao hiệu quả của biện pháp xử phạt nguội này?

Tại một số đô thị như Hà Nội, Tp.HCM, Đà Nẵng, thời gian qua cũng đã trang bị camera giám sát giao thông trên một số tuyến đường nhằm xử lý những trường hợp lái xe vi phạm. Đánh giá về tính hiệu quả của hệ thống này, Trung tá Nguyễn Mạnh Hùng – Phó trưởng phòng CSGT công an HN cho biết:

“Việc các tuyến phố được lắp đặt camera giám sát tự phát hiện vi phạm sẽ góp phần rất lớn trong công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông. Việc ứng dụng hệ thống này sẽ giúp lực lượng CSGT giảm sức người và việc công khai những tài liệu chứng minh hành vi vi phạm sẽ đảm bảo yếu tố khách quan.

Việc này giúp làm cho CSGT thực hiện tốt hơn nhiệm vụ, giảm bớt những hành vi cự cãi, thậm chí giảm bớt hành vi chống người thi hành công vụ khu lực lượng CSGT trực tiếp dừng phương tiện”.

Ở góc nhìn khác, Chuyên gia giao thông, TS Nguyễn Hữu Đức cho rằng, thời gian qua, hệ thống camera giám sát giao thông chưa thực sự phát huy hiệu quả, hầu hết các trường hợp vi phạm được xử lý là phương tiện ô tô, phương tiện xe máy chưa thể xử lý. Nông Đức phân tích:

“Để tìm đúng người vi phạm, xe vi phạm thì phải có dữ liệu. Tuy nhiên dữ liệu về lái xe, về phương tiện vi phạm của chúng ta chưa được chính xác cho lắm. Dữ liệu về xe máy vừa thừa vừa thiếu. Dữ liệu về người lái xe chúng ta không ghi lại các lịch sử vi phạm, xử lý xong là thôi”.

Ông Bùi Danh Liên- Nguyên Chủ tịch Hiệp hội vận tải ô tô Hà Nội biết, việc áp dụng xử lý vi phạm qua hệ thống camera giám sát trong điều kiện hiện nay của Việt Nam vẫn còn một số bất cập, nhất là khi những quy định về vấn đề mua bán không làm thủ tục sang tên đổi chủ vẫn còn tương đối phổ biến:

“Phạt nguội như vậy phải gửi thông báo về cho chủ phương tiện nhưng đáng tiếc là xe của chúng ta chưa được sang tên chính chủ 100% cho việc xử phạt còn bất cập. Thứ hai, ý thức chấp hành pháp luật của người Việt Nam rất thấp, họ nhận được phiếu xử phạt nhưng xe của họ không chính chủ, họ không lên để xử phạt thì chế tài xử phạt như thế nào. Trong quy định của chúng ta cũng chưa ghi rõ cho nên người dân cũng “nhờn” việc đó”.

Luật sư Phạm Thành Tài- Công ty Luật Phạm Danh phân tích thêm về các vướng mắc trong cả việc xác định người vi phạm đến việc cưỡng chế vi phạm.:

“Việc xác định chính xác người vi phạm là rất khó khăn bởi lẽ do không tìm thấy địa chỉ của chủ xe, không thể kiểm soát được những trường hợp cho thuê, cho mượn xe. Bên cạnh đó nhiều trường Hoặc chủ xe thay đổi chỗ ở, khai thông tin không đúng với địa giới hành chính, dẫn đến tình trạng khó khăn trong truy nguyên người vi phạm”.

Chia sẻ với VOVGT, nhiều người tham gia giao thông bày tỏ ủng hộ với biện pháp xử lý này, song vẫn chưa hết băn khoăn:

“Tôi nghĩ rằng biện pháp này là tất yếu trong xã hội phát triển để đảm bảo là nâng cao ý thức và công bằng cho tất cả những người tham gia giao thông và giảm thiểu đi những tiêu cực khi xử lí vi phạm. Theo tôi để làm được việc đó thì thứ nhất là bắt lỗi chính xác, và thứ hai là việc xử lý nhanh và thuận lợi cho người xử phạt”.

“Nếu là xe của mình, mình có 2 xe, cũng có lúc x echo bạn mượn hoặc cậu em cậu chạy. Trong vấn đề phạt chủ xe, phạt biển số không cần biết ai lái, thì vẫn cứ phải phạt vì đã là chủ xe giao cho người khác lái, mình phải có trách nhiệm liên đới”.

Bên cạnh đó, hiện nay pháp luật chưa có quy định cụ thể về cách thức xử lý, cưỡng chế, nộp phạt đối với hành vi vi phạm trong lĩnh vực đường bộ thông qua kết quả thu được từ hệ thống camera giám sát. Những quy định này hiện nay vẫn còn mang tính chất chung chung, chưa chặt chẽ chưa rõ ràng nên việc xử lý thiếu linh hoạt và đồng nhất.

"Phạt nguội" khiến người lái xe tự giác chấp hành luật giao thông khi biết rằng không thể thoát lỗi nhờ màu biển số xe hay các mối quan hệ...

Nhiều chuyên gia giao thông cho rằng, để phát huy hiệu quả của hệ thống camera giám sát, thì cần hoàn thiện tất cả các yếu tố về đồng bộ công nghệ, về năng lực của đội ngũ vận hành và quản lý khai thác dữ liệu, về tính thống nhất và đầy đủ khoa học của cơ sở dữ liệu giao thông, hoàn thiện các cơ sở pháp lý để thực hiện được biện pháp này. Và yếu tố không thể thiếu, là truyền thông tích cực để người dân nhận thức rõ ý nghĩa của việc giám sát giao thông qua hệ thống camera.

Các đô thị và quốc gia tiên tiến đều sử dụng camera để nâng cao hiệu quả giám sát giao thông. Với điều kiện cụ thể của Việt Nam, làm thế nào để chủ trương đúng đắn này phát huy hiệu quả, khắc phục được bất cập hiện tại?

“Phạt sau lưng” (Bài bình luận của nhà báo Phạm Trung Tuyến – PGĐ Kênh VOV Giao thông)

Phạt nguội vi phạm giao thông là một chủ trương đúng, không cần bàn cãi. Nó giúp cho đường phố bớt đi những cuộc tranh luận phản cảm giữa cảnh sát giao thông với người vi phạm, bớt đi sự lãng phí thời gian của cả người vi phạm lẫn cảnh sát giao thông, bớt đi những cú điện thoại cho người thân, bớt đi sự tiêu cực để “cưa đôi” tiền phạt.

Quan trọng nhất, nó khiến người lái xe tự giác chấp hành luật giao thông khi biết rằng không thể thoát lỗi nhờ màu biển số xe, hay các mối quan hệ trong danh bạ điện thoại.

Phạt nguội, nói cách khác là phương thức để xoá bỏ những đường “cong mềm mại” trong quan hệ ứng xử với luật giao thông của người lái xe, và lực lượng chấp pháp. Điều đó cũng có nghĩa phạt nguội là phương thức đảm bảo sự công bằng, minh bạch trong việc thực thi và tuân thủ luật giao thông. Vì thế, nó phải được đảm bảo khả thi một cách minh bạch.

Hai năm sau khi chủ trương phạt nguội được áp dụng (từ 2016), hàng ngàn chủ phương tiện vi phạm giao thông đã cảm thấy bất ngờ khi bị từ chối đăng kiểm do không biết lỗi vi phạm của mình đã được ghi nhận từ trước đó. Bởi họ không được tống đạt quyết định xử phạt kịp thời sau vi phạm. Một chủ trương nhằm mang đến sự văn minh trong việc xử phạt vi phạm luật giao thông trở thành cú “đánh nguội” đối với nhiều người.

Một chủ trương được đưa vào thực hiện hai năm, song những điều kiện cần và đủ để nó trở nên khả thi vẫn chưa kịp chuẩn bị. Nó có khó lắm không? Để tống đạt quyết định xử phạt lỗi vi phạm, thực ra chỉ cần một trang web, hay đơn giản là một ứng dụng điện thoại mà mỗi chủ xe có thể đăng nhập bằng biển số của mình để nhận được thông báo ngay lập tức mỗi khi vi phạm. Nếu thấy việc xử phạt không thoả đáng, chủ xe có thể xem lại chứng cứ để hoặc là khiếu nại, hoặc an tâm nộp phạt. Nếu chây ì, họ sẽ phải nộp cả gốc lẫn lãi khi đi đăng kiểm mà không thể phàn nàn.

Tính pháp lý của việc từ chối đăng kiểm khi chưa nộp phạt vốn rất đã gây nghi ngờ, vì luật cấm từ chối đăng kiểm “nếu không có lý do chính đáng”. Cái “chính đáng” này vốn là một tính từ chỉ trạng thái, mỗi bên có quyền hiểu một kiểu. Phía đăng kiểm có lẽ đang hiểu rằng chủ không nộp phạt thì xe không được lưu hành là chính đáng (?).

Về nguyên tắc, người bị xử phạt phải được tống đạt quyết định xử phạt, và có quyền khiếu nại trong thời gian quy định. Mọi trường hợp khiếu nại khi đã hết thời hiệu đều không được xem xét. Lực lượng cảnh sát giao thông đã tống đạt quyết định qua đường bưu điện mà không chắc chắn người vi phạm có nhận được hay không.

Họ chỉ biết có quyết định xử phạt khi mang xe đi đăng kiểm, nhiều trường hợp quá thời gian tống đạt quyết định. Trong trường hợp đó, thời hiệu để tống đạt quyết định có thể đã hết rồi. Về lý, việc xử phạt không còn hiệu lực nữa. Mặc dù vậy, người dân vẫn buộc phải treo việc đăng kiểm phương tiện khi chưa chịu nộp phạt. Đó là một sự bất công.

Hai năm thực hiện chủ trương phạt nguội mà không kịp chuẩn bị các cơ sở để thực hiện chủ trương. Đó là lỗi của các cơ quan chức năng liên quan, không phải lỗi người dân. Và người dân, phải đóng phạt dù không tâm phục khẩu phục, đó là họ đang phải gánh cái lỗi của các cơ quan liên quan.

Phạt nguội là cần thiết, song một chủ trương đúng nhưng phải thực hiện trong điều kiện hạ tầng kỹ thuật chưa đủ khả năng đáp ứng thì cũng không khác gì một trường hợp đẻ non. Hoặc sẽ chết yểu, hoặc trở nên quặt quẹo như trẻ sơ sinh thiếu tháng.

Vì thế, để đảm bảo việc phạt nguội không phải là một động tác tạo ra những cảm xúc tiêu cực, tạo ra sự phản ứng dẫn đến “nhờn thuốc” khi mà thuốc còn chưa lưu hành, khi những quyết định cảm tính của cơ quan quản lý khiến chủ trương đúng đắn trông như một trò đùa, chủ trương này cần được dừng lại.

Một trang thông tin điện tử, hoặc một ứng dụng di động về thông tin xử phạt vi phạm luật giao thông không phải là việc quá khó để thực hiện. Chưa có thứ đó, phạt nguội trông giống như một động tác “sau lưng” nhân dân.

Đừng để một chủ trương đúng đắn phải trở thành què quặt chỉ vì một sự chậm chạp và quan liêu không đáng có.

Theo VOV giao thông.

ĐỌC TIẾP CÁC BÀI VIẾT LIÊN QUAN